مديريت فن آوري اطلاعات

نام کتاب : مديريت فن آوري اطلاعات   

  ترجمه و تاليف : دکتر مهدي ثاقب تهراني و مهندس شبنم تدين

 تاريخ انتشار 1380  ناشر مرکز اموزش مديريت دولتي

 

کتاب خوب و رواني که مطالب مختلفي در مورد MIS  ؛‌ DSS و  سيستمهاي خبره ؛ سيستمهاي هوشمند و … در آن مطرح شده است . در اين نوشته بخشهايي از اين کتاب را آورده ام :

 

 بخشهايي از متن کتاب :

ويژگيهاي اطلاعات مناسب و مربوط :

1-      به موقع بودن  Timing  : ابلاغ بموقع به مدير

2-      مناسبت  Appropriateness  قرار داشتن در حوزه فعاليت مدير

3-      دقت   جهت وجود اعتماد به آن

4-      جزئيات  Details  حذف جزئيات زايد و غير ضرور

5-      تکرار  Frequency  متناسب با دفعات استفاده و نياز (هفتگي يا روزانه يا ماهانه و…) بايستي توليد شود

6-      قابليت فهم  Understandability  اطلاعاتي که داراي شکل و سبک مناسب نمايش باشد قابل استفاده تر است.

*

سير تکامل سيستمهاي اطلاعات :

نوع(IS)

دوره

وظيفه

DP

1950

 پردازش داده و پردازش مراوده اي نام ديگر آن  TPS  است

MIS

1960

 تصميم گيري در زمينه مسايل ساختاريافته

DSS

1970

تصميم گيري در مسايل نيمه ساختار يافته

ES

1980

تصميم گيري در زمينه مسايل ساختار نيافته ، حيطه هاي تخصصي محدود

EIS

1980

تصميم گيري در زمينه مسايل ساختار نيافته ، برنامه ريزي راهبردي

GDS

1990

تصميم گيري گروهي

ANN

1990

 ياد گيري از تجربيات (Artificial Neural Network )

 

  ادامهٔ این نوشته را بخوانید

Advertisements

(Enterprise Services Architecture (ESA و كاربرد آن

چندي است که مباحثي مانند Service Oriented Architecture(SOA)  وپس از آن  Enterprise Services Architecture(ESA) مطرح شده است . برخي شرکتهاي نرم افزاري امکانات و زيرساختها و معماري ارائه مي دهند تا امکان استفاده از اين تکنولوژيها فراهم گردد. کاربرد اين تکنولوژي چيست؟ و ضرورت استفاده از آنها کجاست ؟ در يک مثال از مثالهايي که شرکت  SAP   آن را مطرح کرده است نمونه اي از ضرورت و کاربرد اين تکنولوژي مطرح شده است. مثالهاي ديگري نيز وجود دارد که ميتوان با مراجعه به سايت شرکتهاي مطرح که ادعاي فعاليت و موفقيت در اين زمينه را دارند مانند  SAP  و Oracle  و … آنها را مشاهده نمود.

  ادامهٔ این نوشته را بخوانید

Cloud Computing ؛ ويژگيها و نمونه هايي از آن

مفهوم Cloud Computing :

از ابتدا و از زمانيکه IT و بدنبال آن  ICT مطرح شد همواره يک نياز دائمي مشهود و آشکار بود . اين نياز عبارت از افزايش ظرفيت و کارايي منابع براي سازمانها بود. اجراي اين امر نياز به سرمايه گذاريهاي قابل توجهي داشت و اين سرمايه گذاري به نظر مي رسيد دائمي و پايان ناپذير است. لذا ذهن  IT  همواره دنبال اين بود که چگونه ظرفيت و قابليت را اضافه کند بدون آنکه سرمايه گذاري خاصي انجام دهد . براي اين سرمايه گذاري مواردي مانند زير ساختها ؛ آموزش پرسنل جديد ؛ ليسانسهاي نرم افزاري  و… مطرح ميگردد.

يکي از مباحث مطرح براي حل اين مشکل؛ تکنولوژي Cloud Computing ميباشد . تعاريف متفاوتي براي اين مورد مطرح شده است . مثلا :

«توسعه و به كارگيرى فناورى  كامپيوتر (Computing) بر مبناى اينترنت (Cloud) . اين عبارت شيوه اى از محاسبات كامپيوترى در فضايى است كه قابليت هاى مرتبط با فناورى اطلاعات به عنوان سرويس يا خدمات براى كاربر عرضه مى شود و به او امكان مى دهد به سرويس هاى مبتنى بر فناورى در اينترنت (Cloud) دسترسى داشته باشد؛ بدون آنكه اطلاعات تخصصى در مورد اين فناورى ها داشته باشد و يا بخواهد كنترل زيرساخت هاى فناورى كه از آن ها پشتيبانى مى كند را در دست بگيرد»

مثالي عمومي براي اين مورد محاسبات مربوط به هزينه هاي آب و برق و تلفن است . ممکن است شرکتي براي محاسبه و صدور صورتحساب و دريافت آن از مشتريان نرم افزارهاي خاصي را تهيه و نصب نموده و همراه آن سخت افزارهاي لازم را نيز تهيه کرده و هزينه هاي نگهداري و ارتقا را نيز بپردازد . روش ديگر ميتواند اينگونه باشد که شرکتي اين نرم افزار را روي سرور خود قرار داده و نسبت به نگهداري و توسعه آن اقدام نموده و همواره سعي در بهره بردن از تکنولوژي روز دنيا براي نرم افزارهايش را داشته باشد. حال تمامي سازمانهايي که نياز به صدور صورتحساب و دريافت مبلغ دارند ؛ از طريق ارتباط با اين نرم افزار و استفاده از منابع موجود بر روي سرورهاي ارائه شده عمليات خود را انجام دهند. بديهي است سازمانهاي استفاده کننده از اين امکانات ؛  مسئوليتي در قبال نگهداري سخت افزار و نرم افزار و منابع مربوط به اين سيستم را نخواهند داشت و انتظارشان اين است که بهترين خدمات را بصورتي مطمئن دريافت نمايند. در قبال استفاده از اين خدمات مبلغي را به دارنده نرم افزار بايد پرداخت نمايند . اين يک نمونه از کاربرد Cloud Computing ميباشد.

 

ويژگيها و انواع مختلف  Cloud Computing :

باصحبت کردن با تعدادي از فروشندگان ؛مشتريان IT ؛ آناليستها ؛ ويژگيهاي  متنوعي از  Cloud Computing  مشخص ميشود. بر اساس اين گفتگوها  در اينجا مواردي که  Cloud Computing مربوط به آنهاست آورده ميشود :

1.      SaaS(software as a service):  اين نوع از  Cloud Computing عبارت از ارائه يک نرم افزار کاربردي از طريق مرورگرها به هزاران مشتري است.از ديد مشتري يعني هيچ سرمايه گذاري اوليه اي براي سرورها يا ليسانسهاي نرم افزاري وجود نخواهد داشت . از ديد تهيه کننده عبارت از يک نرم افزار کاربردي است که نگهداري و هزينه هاي آن در مقايسه با ميزبانيهاي معمول بسيار کمتر است.

2.      Utility computing : اين ايده ؛ ايده جديدي نيست . اما اين ايده بوسيله آمازون و آي بي ام و سان و ساير کسانيکه پيشنهاد حافظه ها و سرورهاي مجازي را در زمان نياز آن را در دسترس قرار مي دهند  طرح گرديده است . قبلا برخي سازمانها از اين مورد بعنوان مکمل و يا نياز غير ضرور ؛ که روزي هم ممکن است بعنوان پايگاه داده طرح شود ؛ ياد ميکنند. ديگر تامين کنندگان راه حلهايي را ارائه ميکنند که به بخش  IT  کمک ميکند پايگاه داده هاي مجازي از تجهيزات و سرورهايشان ايجاد کنند

3.      Web services in the cloud : در ارتباط تنگاتنگ با  SaaS  وب سرويسها  API هايي را پيشنهاد ميکنند که توسعه دهندگان نرم افزار را قادر به توزيع فانکشناليتي از طريق اينترنت مينمايد . محدوده اين سرويسها از يک سرويس مجزاي و محدود تا يک محدوده گسترده (مانند  , …Google Maps , ADP payroll processing خواهد بود

4.      Platform as a service   :  يک نوع ديگر از انواع SaaS در  Cloud Computing عبارت از ارائه محيط توسعه بعنوان يک سرويس است. شما نرم افزارخود را بر روي زير ساختهاي تهيه شده توسط ارائه کننده سرويس ساخته و آنها را از طريق اينترنت با استفاده از سرورهاي ارائه شده ؛ در اختيار کاربر خود قرار مي دهيد.

5.      (MSP (managed service providers : يکي از شکلهاي اوليه  Cloud Computing ؛ يک سرويس مديريت شده اي است که در واقع يک نرم افزار کاربردي است که بجاي اينکه در اختيار کاربر نهايي باشد ؛ در اختيار IT  است ؛ مانند سرويس اسکن ويروسها  براي ايميل .

6.      Service commerce platforms: که آميخته اي است از   SaaS و MSP  و Internet integration  نيز در گروه ديگري از انواع Cloud Computing قرار ميگيرند

 

تلاشها و نمونه هايي از Cloud Computing :

از آنجائيکه مفهوم  Cloud Computing  توجه صنايع و سازمانهاي مختلف را بخود معطوف داشته است ؛ اوراکل در سپتامر 2008 اعلام کرد که نرم افزارهاي Oracle Database 11g, Oracle Fusion Middleware, Oracle Enterprise Manager  مجاز به اجرا در محيط  Cloud Computing  خواهند بود .

Amazon EC2 :

اولين محصول cloud computing  اوراکل ؛ بمنظور کار در محيط وب سرويس آمازون (بنامAmazon Web Services Elastic Compute Cloud (EC2)) ارائه شد.

EC2 آمازون يک محيط محاسباتي مجازي را ارائه ميدهد که در آن منابع سخت افزاري با استفاده از رابطهايي از طريق سرويسهاي وب قابل درخواست و استفاده خواهد بود.اين منابع داخل نرم افزارهاي مشخصي که بر اساسCloud computing  تهيه شده ؛  قابل استفاده خواهد بود

مشتريان همچنين قادر خواهند بود از ليسانسهاي نرم افزاري خودشان را در محيط  EC2  استفاده کنند.

بمنظور اجراي سريع و کارآ ؛ اوراکل مجموعه اي از ابزارهاي رايگان بنام  Amazon Machine Images (AMIs) در اختيار گذارده است . با استفاده از AMI ها ؛ ماشينهاي جديد مجازي داخل نرم افزارهاي اوراکل ( Oracle Database 11g, Oracle Fusion Middleware, and Oracle Enterprise Linux ) قابل دستيابي و استفاده خواهد بود.

Cloud-Based Backup:

اوراکل همچنين ماژول Cloud  ي جهت تهيه نسخه هاي پشتيبان تدارک ديده است که بوسيله آن مشتريان قادر خواهند بود با استفاده از سرويس آمازون بنام Amazon Simple Storage Service (S3) را بعنوان يک محيط پشتيبان خود استفاده نمايند. اين نرم افزار همچنين امکان رمز نمودن داده ها را فراهم نموده است تا اطمينان از امنيت اطلاعات نيز فراهم گردد

 

همکاري اوراکل و اينتل بمنظور فراهم آوردن امکاناتي جهت تسريع در کارآيي و  امنيت  استفاده از  Cloud Computing  :

ايندو شرکت استانداردهايي را وضع و استفاده خواهند نمود  تا امکان استقرار منعطف  محيطهايي  منطبق بر تکنولوژي  Cloud  بصورت خصوص و عمومي فراهم گردد.

Cloud computing  روشي کارآ براي اجراي برنامه هايي بمنظور ذخيره اطلاعاتي که کاربران زيادي قادر به دسترسي آن خواهند بود فراهم مي آورد.

سازمانها قبلا نرم افزارهاي خود را با استفاده از  Intel VT (Intel Virtualization Technology  ) و Oracle Grid Computing technologies اجرا نموده اند.

با اين زير ساختها آنان در پي  ايجاد محيط  Cloud  خصوصي براي نرم افزارهاي داخلي خود هستند و همچنين امکان داشتن محيطهاي عمومي با امکانات و امنيت و انعطاف پذيري مشابه نيز هستند

 

اينتل و اوراکل در سه زمينه با هم همکاري خواهند داشت:

           کارآيي : همکاري اخير ميان اين دو شرکت هم اکنون حدود 17 درصد استفاده از بانکهاي اطلاعاتي را در محيطهاي مجازي بهبود داده است. اين همکاري  در زمينه بهبود ادامه خواهد يافت

           امنيت : هر دو کمپاني در زمينه هاي اجازه دسترسي به اطلاعات ؛ امنيت داده ها و رمز نگاري آن به ادامه فعاليت مشغول خواهند بود

           استانداردها : هر دو کمپاني با پيشگامان صنايع ديگر بمنظور توسعه استانداردهاي لازم در حال کار هستند.

 

منابع :‌

http://www.infoworld.com/article/08/04/07/15FE-cloud-computing-reality_1.html

http://www.bazyab.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=18338&Itemid=47

http://www.oracle.com/newsletters/information-indepth/midsize/oct-08/cloud.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Cloud_computing

http://www.oracle.com/global/hk/corporate/press_080925-03.html

http://www.infoworld.com/article/08/04/07/15FE-cloud-computing-reality_1.html

ويژگيهاي Business Intelligence از SAP و Oracle

يکي از مباحث مهمي که در زمينه سيستمهاي اطلاعاتي و بخصوص سيستمهاي مکانيزه مطرح مي باشد ؛ مبحث مربوط به BI  که به فارسي هوشمندي تجاري ترجمه شده مي باشد. برخي نرم افزارها و سيستمها ادعا ميکنند که از چنين تواني برخوردارندولي در عمل ممکن است چنين تواني را نداشته و صرفا عنوان آن را يدک مي کشند. مطالعه ويژگيها و مشخصات نرم افزارهاي مطرح موجود در جهان ميتواند ديد بهتري داده و شناخت ما را در اين امر تکميل نمايد

دو شرکت مطرح در جهان در زمينه سيستمهاي اطلاعاتي شرکتهاي  SAP  و  Oracle مي باشد. هر يک از اين دو شرکت در مورد ويژگيهاي اين بخش از سيستم خود توضيحاتي را داده اند که مختصري از آن را در زير آورده ام. براي مطالعه کاملتر مراجعه به سايت اين دو شرکت مفيد تر خواهد بود

 

ويژگيهاي اصلي  Sap Business Intelligence

 

·        Web-based and formatted reporting and analysis :

ابزارهاي کاملي جهت گزارش گيري و آناليز ؛براي کاربران تهيه شده  است . اين ابزارها شامل اينترفيسهايي  Web Base  و قدرتمند و کاربر پسند و مطمئن  با امکان تعامل با کاربرميباشد

·        Intelligent information delivery :

ارسال مداوم اطلاعات مرتبط براي کاربران داخل سازمان و يا بيرون سازمان از طريق ابزارهاي ارتباطي بي سيم يا با سيم.

·        Microsoft-Excel-based reporting and analysis :

توان استفاده از  Microsoft Excel  بمنظور استفاده اينترفيسها ي آن جهت گزارش گيري و آناليز . بدين ترتيب نيازهاي آموزشي کاربران به حد اقل رسيده و هزينه نرم افزار کاهش خواهد يافت

·        Advanced analytics :

گروه وسيعي از قابليتهاي آناليز پيچيده تدارک ديده شده است که وراي گردآوري ساده اطلاعات عمل مي نمايد . با اين قابليتها فانکشنهاي آماري و رياضي و داده کاوي و آناليزهاي چندبعدي امکان پذير خواهد بود

·        Portal integration :

يکپارچگي روان و مداوم با ساير مولفه هاي   SAP NetWeaver  ؛ مانند پورتالهاي  Sap  که امکان تبادل اطلاعات و به اشتراک گذاري بلادرنگ را فراهم مينمايد

·        Data warehousing :

فانکشنهاي مطمئن و قابل توجهي براي Business Intelligence  تدارک ديده شده که  يکپارچگي صحيح و مداومي براي تمامي منابع را امکان پذير مي سازد. Sap BI شامل فرآيندهاي کامل data Warehousing  جهت  ETL(extraction , Transformation , loading)  و آرشيو نمودن  فراهم نموده است

 

·        Business planning and simulation :

کاربردهايي معمول جهت برنامه ريزي فراهم شده که فعاليتهاي برنامه ريزي در سازمان ؛بطور موثر و کارآمد مديريت و نظارت گردد

 

·        Open platform :

پشتيباني از شمار زيادي از محصولات نرم افزاري تست شده و مطمئن جهت استفاده با  Sap BI  ؛ مانند ابزارهاي ETL  و برنامه ريزي و نظارت .

·        Business content and analytic applications :

امکان استفاده از تجربيات برتر و ارتقاي فرايندهاي تجاري ؛ از طريق مجموعه اي از پکيج هاي آماده در صنايع مختلف بمنظور کاهش هزينه ها

 

 

مختصري در باره امکانات Oracle BI Suite EE

Oracle BI Suite EE (Enterprise Edition) اينترفيس بسيار کوچکي که در کامپيوتر سرويس گيرنده نصب ميگردد تهيه ديده است.

بدين ترتيب کاربر از هر محيط  و مرور گرهاي وب استاندارد مانند  IE  ميکروسافت و يا فايرفاکس موزيلا به  BI  دسترسي خواهد داشت.

گزارشات و داشبوردها نيز در يک  بسته ي راحت و مناسبي  بنام « briefing Book «  قرار خواهد گرفت تا بصورت  Offline  نيز امکان دسترسي جهت ارائه در جلسات نيز وجود داشته باشد.

در حالت  آناليزي بدون ارتباط به کاربر امکان خواهد داد تا کامپيوتر لپ تاپ خود را انتقال داده و توسعه و آناليز گزارشات را با امکاناتي مشابه حالت داراي ارتباط ؛ ادامه دهد.

سينکرونيز هوشمند ؛ حفظ وضعيتي که در حالت بدون ارتباط پيش آمده است را در صورت تغييرات انجام شده در شبکه سازمان را فراهم خواهد نمود.

 

10سئوال قبل از انتخاب ERP براي سازمانهاي متوسط

(متن اين نوشته بصورت PDF  با حجم 130 KB  در اينجا 10-question-to-select-erp قرار دارد)

 

درياي ERP(Enterprise Resource Planning)  بسيار وسيع است و کشتيراني در اين آبهاي پرصلابت بازار فعلي کار ساده اي نيست .

بسياري از فروشندگان بازار مياني ERP   تلاش مي کنند با نمايشهاي خيره کننده و جذابي از محصولاتشان که  به شما عرضه مينمايند وعده دهند که شما سفري آرام و خوب را خواهيد داشت.

گول نخوريد . بازار مياني ERP  براي برآورد نيازهاي خاص اين بازار بسيار گسترده و باز عمل نخواهد کرد و تغييرات اساسي و سنگين و هزينه بر ممکن نخواهد شد. بنابر اين براي انتخاب يک ERP  ارائه شده توسط يک فروشنده قبل از هر چيز سعي کنيد پاسخ 10 سئوال را بيابيد.

 

1-     آيا شما آگاهي  و اطلاعات کافي از مشکلات تجاري سازمانتان که مديران شما انتظار دارند  ERP  آنها را حل کند؛ داريد ؟

در واقع اولين مرحله دانستن اين مطلب است که دقيقا انتظار داريد  ERP  چه مشکلي را از سازمان شما بايستي حل نموده و چه کاري بايستي انجام دهد؟ اگر علت خريد اين سيستمها  ؛ جايگزيني يک سيستم قديمي است شايد پيدا کردن پاسخ ساده تر باشد مثلا زمانيکه شما سيستم مالي را با يک نرم افزار جديد تر جايگزين مي کنيد که امکانات اتوماسيون بيشتري دارد.

اما اگر هدف مديران سازمان مواردي از قبيل بالا بردن راندمان و بهره وري و افزايش سود دهي و … باشد بايستي عميق تر به مسئله نگاه کرد

در نظر داشته باشيد بسياري از سيستمهاي ERP  شکست مي خورند و انتظارات سازمان را بر آورده نميکنند زيرا  از ابتدا اهداف و انتظارات را بروشني تعيين نمي نمايند

 

2-     آيا سازمان شما در حال حاضر تامين کننده نرم افزار دارد يا خير؟

ادامهٔ این نوشته را بخوانید

Service Oriented Architecture-SOA

(متن اين نوشته به صورت Pdf در اينجا –

https://33pol.files.wordpress.com/2008/05/soa.pdf – قرار دارد)

چندي است که مفهوم SOA  بعنوان معماري  جديد  مطرح شده است برخي شرکتها استفاده از اين رويکرد را شروع کرده و ادعا مي کنند   محصولات خود را بر اساس اين معماري و ساختار پيش مي برند بعنوان مثال در بيانيه اي که در سال 2004  شرکت SAP    منتشر کرده ، اعلام شده است که محصول جديد اين شرکت يعني My Sap    (اين محصول يک ارتقا از  Sap R/3  مي باشد  که ظاهرا به جهت تحريمها فروش آن به ايران ممنوع است و شرکت  SAP  تنها قادر به فروش محصول قديمي خود يعني SAP R/3  به ايران مي باشد ) بر اساس  Service Oriented Architecture بنا شده است . ساير سازمانها و شرکتها نيز با توجه به مواردي که به ان اشاره خواهد شد ناچار به استفاده از اين معماري شده اند.

ادامهٔ این نوشته را بخوانید

Performance dashboard – داشبوردهاي ديجيتالي

 (متن اين نوشته بصورت Pdf  اينجا قرار دارد)

 مقدمه

 

در يک اتومبيل ابزارها و وسايلي مقابل چشم راننده تعبيه شده است که هر يک از آنها نمايانگر مقاديري است . بعنوان مثال علامتهاي روغن اتومبيل ؛ باتري ؛ سرعت ؛ حرارت و  سرعت دور موتور و …

 براي بررسي سلامت وسيله نقليه و وضعيتي و موقعيتي که داريم يک سري پارامترهايي که براي ما مهم هست  مشخص مي شود  در مرحله بعد مواردي که  امکان اندازه گيري آنها را داريم تعريف مي کنيم . مثلا براي ما مهم است که اگر دما بيشتر از 95 درجه شد علامت داده و عقربه را در ناحيه قرمز رنگ قرار دهد و براي دماي زير 50 درجه نيز با رنگ مثلا سفيد علامت دهد  بين اين دو مقدار براي ما مناسب است و ما آن را حالت نرمال مي ناميم

کنار اين ابزاري که وضعيت وسيله نقليه را نشان مي دهد ابزار ديگري نيز وجود دارد که فاصله ما را تا هدف و موقعيتي که داريم را مشخص مي کند

و نهايتا در کنار اينها وسايلي براي رانندگي کردن مانند دنده و ترمز و پدال گاز

اينها يک مثال جهت داشتن تصويري از مفهومي بنام «داشبوردهاي ديجيتالي » است . مشابه اتومبيل براي يک سازمان نيز مسائلي وجود دارد . بايستي از سلامت وضعيت سازمان از مسيري که پيموده و حالتي که هست مطمئن شد.

در اين نوشته مختصر به تعريف اين مورد پرداخته و مشخصا به يک نوع از داشبوردها با عنوان

«Performance Dashboard«  بيشتر توجه شده است

 

 

 

داشبوردهاي ديجيتالي –  digital dashboard

احتمالا با عناويني  مانند

Digital dashboard ,enterprise dashboard, executive dashboard, business dashboard, business intelligence dashboard, performance dashboard, balanced scorecard, KPI summary, data visualization,  

برخورد داشته ايد.

ادامهٔ این نوشته را بخوانید