مديريت فن آوري اطلاعات

نام کتاب : مديريت فن آوري اطلاعات   

  ترجمه و تاليف : دکتر مهدي ثاقب تهراني و مهندس شبنم تدين

 تاريخ انتشار 1380  ناشر مرکز اموزش مديريت دولتي

 

کتاب خوب و رواني که مطالب مختلفي در مورد MIS  ؛‌ DSS و  سيستمهاي خبره ؛ سيستمهاي هوشمند و … در آن مطرح شده است . در اين نوشته بخشهايي از اين کتاب را آورده ام :

 

 بخشهايي از متن کتاب :

ويژگيهاي اطلاعات مناسب و مربوط :

1-      به موقع بودن  Timing  : ابلاغ بموقع به مدير

2-      مناسبت  Appropriateness  قرار داشتن در حوزه فعاليت مدير

3-      دقت   جهت وجود اعتماد به آن

4-      جزئيات  Details  حذف جزئيات زايد و غير ضرور

5-      تکرار  Frequency  متناسب با دفعات استفاده و نياز (هفتگي يا روزانه يا ماهانه و…) بايستي توليد شود

6-      قابليت فهم  Understandability  اطلاعاتي که داراي شکل و سبک مناسب نمايش باشد قابل استفاده تر است.

*

سير تکامل سيستمهاي اطلاعات :

نوع(IS)

دوره

وظيفه

DP

1950

 پردازش داده و پردازش مراوده اي نام ديگر آن  TPS  است

MIS

1960

 تصميم گيري در زمينه مسايل ساختاريافته

DSS

1970

تصميم گيري در مسايل نيمه ساختار يافته

ES

1980

تصميم گيري در زمينه مسايل ساختار نيافته ، حيطه هاي تخصصي محدود

EIS

1980

تصميم گيري در زمينه مسايل ساختار نيافته ، برنامه ريزي راهبردي

GDS

1990

تصميم گيري گروهي

ANN

1990

 ياد گيري از تجربيات (Artificial Neural Network )

 

 

 

 

 

 

دو ديدگاه در مورد  MIS  :

در ديدگاه اول از زير سيستمهايي مانند زير است که شامل :

–            DP

–            IRS   سيستمي که گزارشهاي لازم را براي مديران تهيه ميکند

–            DSS

–            ES

–            EIS

–            GDS

–            OA

و در ديدگاه دوم MIS  نوعي سيستم اطلاعاتي است که بتواند گزارشهاي خاص مديريتي را تهيه کند ووظايف مديريت مياني را پوشش دهد.

 

فرايندهاي ساختاريافته مسايلي معمولي و تکراري اند که براي آنها راه حلهاي استاندارد وجود دارد . فرايندهاي ساختار نيافته مسايلي پيچيده و گيج کننده اند که راه حل روشني ندارند

*

قالب کاري حمايت از تصميم :

 

نوع تصميم

کنترل عملياتي

کنترل مديريت

برنامه ريزي استراتژيک

فناوي حمايتي مورد نياز

ساخت يافته

حسابهاي دريافتي ، ثبت سفارش

تحليل و بررسي بودجه ، پيش بيني کوتاه مدت ، گزارشهاي پرسنلي ، تصميم ساخت يا خريد

مديريت مالي(سرمايه گذاري) ، مکان يابي انبار ، سيستمهاي توزيع

MIS  ، مدلهاي تحقيق در عمليات ،  TPS  يا  DP

 نيمه ساخت يافته

زمانبندي توليد ، کنترل موجودي انبار

ارزيابي اعتباري ، تدارک بودجه ، طرح استقرار کارخانه ، طرح سيستم پاداش

ساخت کارخانه جديد ، برنامه ريزيهاي ترکيبي و توليد محصولات جديد، برنامه ريزي اطمينان از کيفيت

DSS

ساخت نيافته

انتخاب جلد مجله، فروش نرم افزار، تصويب وامها

مذاکره ،  استخدام يک مدير، خريد سخت افزار، تصويب لايحه

برنامه ريزي  R&D توسعه فن آوري جديد ، برنامه ريزي مسئوليت پذيري اجتماعي

 DSS, ES, ANN,EIS

فن آوري حمايتي مورد نياز

سيستم حمايت از مديريت علم مديريت

علم مديريت ، EIS   , ES , DSS

EIS, es , ann

 

*

 در مسايل ساخت نيافته ، هيچکدام از مراحل ساخت يافته نيستند . اگر بعضي از مراحل ساخت يافته باشند  تصميم گيري نيمه ساخت يافته ناميده ميشود.

در مسايل ساخت يافته ، روشهاي رسيدن به بهترين راه حل ( يا حد اقل راه حل نسبتا مناسب) شناخته شده اند . در اين قبيل مسايل ، ميزان موجودي انبار استراتژي بهينه سرمايه گذاري شناخته شده اند .

در مسايل ساخت نيافته اغلب بصيرت افراد مبناي تصميم گيري قرار ميگيرد. مثل استخدام مدير عامل ، يا انتخاب پروژه هاي R&D براي سال بعد.

مسايل نيمه ساخت يافته  مابين ر و ساخت نيافته قرار دارند.حل اين مسايل مستلزم استفاده توام از روشهاي استاندارد و قضاوتهاي شخصي است.مثل تنظيم بودجه بازاريابي براي محصولات مصرفي

مسيلي که ساخت يافتگي  کمي دارند تنها از طريق DSS قابل حل اند، زيرا قابليتهاي مدل سازي دارند.براي مثال پارکر در 1994 اين مسئله را مطرح کرد که چرا MRP  براي زمانبندي نيروي کار کافي نيست و  DSS مورد نياز و ضروري است.

*

در اوايل سال 1970  اسکات مورتون براي نخستين بار مفاهيم  DSS را بيان کرد. او DSS را «سيستمهاي مبتني بر کامپيوتر به صورت محاوره اي ، که با استفاده از داده ها و مدلها ، مسايل ساخت نيافته را حل ميکنند» تعريف کرد.

يکسال بعد اين تعريف ارائه شد : سيستمهاي DSS ، منابع انساني (‌آگاهيهاي فردي ) را با قابليتهاي کامپيوتري ترکيب مي کنند تا کيفيت تصميم گيري را بهبود بخشند. اين سيستم براي مديراني که تصميم گيرنده و با مسايل نيمه ساخت يافته مواجه اند ، ارايه شده است.

اين نکته را بايد مد نظر داشت که DSS  نيز مانند  MIS  و ساير فناوريهاي  MSS(سيستم حمايت مديريت) ، اصطلاحي است که هر فردي براي آن معني و مفهومي متفاوت در نظر ميگيرد.

*

 

 

دلايل استفاده از DSS:

–            وجود شرايط اقتصادي بي ثبات

–            موج فزاينده رقابت داخلي و خارجي

–            عدم پي گيري هدفهايي مانند کارآيي بالا ، سود آوري و ورود به بازارهاي سود آور از طريق سيستم کامپيوتري

–            وجود مشکلات داخلي خود شرکت براي پيگيري عمليات مورد نياز

 

*

سيستمهاي تصميم گيري گروهي :

ميزان زيادي از تصميمهاي اصلي سازماني را گروهها اتخاذ مي کنند . گرد آوري يک گروه در يک مکان و زمان معين ، ميتواند بسيار مشکل و پر هزينه باشد. علاوه بر اين ، جلسه هاي سنتي گروهي زمان زيادي ميبرند و نتايج تصميم گيري در حد متوسط است.

*

سيستمهاي (حمايت از) اطلاعات مديريت عالي

اين سيستمها براي اهداف زير ايجاد شده اند.

–            ايجاد ديدگاهي سازماني از عمليات سازمان

–            ايجاد يک واسطه نزديک به کاربر را در انواع سبکهاي تصميمهاي فردي مد نظر دارد

–            تهيه کنترلهاي کارا و به موقع

–            دسترسي سريع به اطلاعات دقيق  موجود در متنها ، اعداد يا گرافيک

–            متمايز و فشرده و دنبال کردن داده ها و اطلاعات حساس

–            تعيين فرصتها و مسائل

*

سيستمهاي خبره

هنگامي که سازمان با مسايل پيچيده رويرو است و يا بايد تصميم مهمي اتخاذ نمايد اغلب از مشاوره افراد خبره استفاده ميکند. اين افراد دانش و تجربه ويژه اي در زمينه مورد نظر دارند و نسبت به راهکارها ، فرصتها ، موفقيتها، سود يا زيان موجود در کار ، آگاهي ويژه دارند. مشاوره در زمينه مسايل ساخت يافته بسيار تخصصي و  گران  است سيستمهاي خبره مي کوشند تا شبيه به افراد خبره عمل کنند.

نظريه پنهان در سيستم ES همان فناوري هوش مصنوعي است. خبرگي و تخصص افراد به کامپيوتر منتقل شده و اين دانش در کامپيوتر ذخيره شده و هنگام نياز ، کاربر از آن استفاده مي کند.. سيستمهاي  ES  همانند يک فرد خبره عمل کرده و همانند يک مشاور افراد غير متخصص را راهنمايي مي نمايد. و در صورت نياز منطق استنتاج و راهنمايي را نيز شرح  مي دهد.

*

 شبکه هاي عصبي مصنوعي

در دنياي واقعي و پيچيده ، ما اطلاعات يا دانش بدان صورت دسترسي نداريم و افراد بر اساس اطلاعات خرد و ناقص و غير دقيق تصميمهاي مقتضي را اتخاذ کنند. تصميم گيرندگان در شرايط گوناگون از تجربه هاي خود استفاده مي کنند و ياد مي گيرند که در شرايط مشابه بعدي چه کنند. در هيچ يک از فناوريهاي قبلي ياد گيري وجود نداشت (توسط کامپيوتر) اما در اين فناوري سعي شده است خلا موجود پر شود.اين فناوري بنام ANN مشهور است.

*

شبيه سازي : برمبناي داده هاي پيشين و داده هاي پيشنهادي صورت مي گيرد.

*

بهينه سازي :

يک رويکرد حل مسئله استفاده از بهينه سازي است ، در مورد مسايل ساخت يافته ، نرم افزارهاي ارزان قيمت و نزيدک به کاربر فراهم شده است.

 در مورد مسايل اگر مسئله غير ساخت يافته باشد آيا ميتوان از رويکرد بهينه سازي  استفاده کرد؟ گاهي اوقات ما ميتوانيم يک مسئله غير ساخت يافته را بصورت زير مسئله هايي که بعضي از آنها ساخت يافته هستند در آوريم که در مورد هر کدام از اين مسئله ها ميتوان از روش بهينه سازي استفاده کردو در نهايت به منظور حل مسئله پيچيده اوليه با هم ترکيب کرد.

*

مسائل قابل برنامه ريزي و غير قابل برنامه ريزي :

–            مسايل ساخت يافته که حالت تکرار و روتين دارند و براي انها ميتوان از مدلهاي استاندارد استفاده کرد. اين مسايل قابل برنامه ريزي هستند. مانند برنامه ريزي هفتگي کارکنان ، تعيين نقدينگي بصورت ماهيانه ، تعيين ميزان موجودي يک قلم خاص

–            مسائل با ساخت يافتگي کم يا غير ساخت يافته .که بديع و غير تکراري اند مانند تصميم خريد سيستم جديد ، انجام تحقيقات پيچيده و …

–            مسايل نيمه ساخت يافته بين اينها قرار ميگيرند.

مسائلي که ساخت يافتگي کمي دارند نيز ميتوانند زير مسايلي با ساخت يافتگي بالا داشته باشند. لذا شکستن مسئله ، باعث تسهيل ارتباط بين افراد در گير در حل مسئله ميشود.

 

 

 

*

اجزاي مدلهاي کمي :

–            متغيرهاي نتيجه( Result Variables) : ميزان اثر بخشي سيستم را منعکس ميکنند.

–            متغيرهاي تصميم (Decision Var.) : شقوق مختلف مسئله را تعريف ميکنند.براي مثال در مسئله سرمايه گذلري ،  سرمايه گذاري در اوراق قرضه يک متغير تصميم است.در مسئله زمانبندي ، متغيرهاي تصميم ، مردم ، ساعات  و برنامه ريزي هاي انجام شده است

–            متغيرهاي غير قابل کنترل يا پارامترها(Uncontrollable Var.) در هر حالت تصميم گيري ، عواملي وجود دارند که متغيرهاي نتيجه را تحت تاثير قرار ميدهند اما تحت کنترل تصميم گيرنده نيستند مثل نرخ بهره ، قوانين مالياتي و …

 

زمينه

متغيرهاي تصميم

متغيرهاي نتيجه

متغيرهاي غير قابل کنترل

سرمايه گذاري مالي

شاخه هاي سرمايه گذاري و ميزان و مدت آن

سود کل

نرخ بازگشت(ROR)

عايدات سهام

ارزش پولي

ميزان تورم

رقابت

توليد

چه چيزي و چقدر توليد شود

ميزان موجودي انبار

برنامه هاي جبران خدمت

هزينه کل

سطح کيفيت

رضايت کارکنان

ظرفيت ماشين

فناوري

قيمت مواد اوليه

حملو نقل

برنامه زمانبندي خمل

هزينه کل حمل و نقل

مسافت حمل

مقررات

 

*

اصول انتخاب :

اصل انتخاب ، تصميمي است که با توجه به پذيرش يک روش براي حل مسئله اتخاذ ميشود.

آيا ميخواهيم  رسک پائين يا بالا باشد؟ آيا ميخواهيم جواب بهينه داشته باشيم يا جواب قابل قبول؟

از بين اصول انتخاب به دو اصل مي پردازيم : نرماتيو و توصيفي

–            مدلهاي نرماتيو . در اين مدل راهکار انتخاب شده بهترين راه کار است. که بايستي تمام راهکارها بررسي و ثابت شود مورد انتخاب شده بهترين است.

–            مدلهاي توصيفي : موارد را به صورتي که هستند توصيف ميکند. چنين مدلهايي براي DSS بسيار مفيدند.با اينحال با توجه به اينکه در اين روش مجموعه اي از راهکارها بررسي ميشود تضميني وجود ندارد که راه حل انتخاب شده بهترين باشد. بلکه اين راه حل رضايت بخش است.

شبيه سازي متداولترين روش مدلسازي توصيفي است.

*

زير بهينه سازي :

در بهينه سازي لازم است تصميم گيرنده به تاثير راه حل بر کل سازمان توجه کند. مثل زمان بندي توليد که اگرچه ممکن است باعث کاهش  هزينه هاي توليد گردد ولي ممکن است حجم انبارها را بالا ببرد.

رويکردهاي جستجو :

براي يافتن رشته فعاليت مناسب راه حل مسئله ، رويکردهاي جستجو وجود دارند که براي مدلهاي تحليلي دو روش تحليلي و شمارش کامل (مقايسه تمام راهکارها با يکي از آنها) وجود دارد.

جستجوي غير ارادي :

جستجوهاي دلخواه و هدايت نشده که دونوع ميباشد : شمارش کامل و جستجوي غير کامل .

در شمارش کامل ، براي  پيدا کردن راه حل بهينه ، تمام راهکارها در نظر گرفته ميشود.

در جستجوي غير کامل و جزيي ، جستجو تا زمان پيدا کردن راه حل نسبتا مطلوب ادامه مي يابد.

*

فرايند ارزيابي و جستجو با هم در ارتباطند.ارزيابي و تجزيه و تحليل مدل ووضعيت تصميم گيري باعث ايجاد انعطاف پذيري و انطباق با شرايط ميباشد:

–  تجزيه تحليل حساسيت بطور خودکار :

با توجه به مدلهاي کمي استاندارد مثل برنامه ريزي خطي استو به مدير ميگويد چنانچه متغير ورودي يا پارامتر (مانند هزينه واحد) در بازه خاصي تغيير کند تاثير قابل ملاحظه اي بر راه حل پيشنهادي نمي گذارد.

تجزيه تحليل حساسيت از طريق سعي و خطا:

که در نرم افزارهايي مانند  Excel  به اساني انجام ميشود و بر دو نوع شرطي و هدف گراست

تجزيه تحليل شرطي : اگر هزينه  حمل مواد انبار 10 درصد افزايش يابد هزينه کل انبار به چه صورت در مي آيد ؟

تجزيه تحليل هدف گرا : ميزان وروديها براي رسيدن به سطح خاصي از خروجي( هدف)محاسبه ميشوند. در اين رويکرد از روش برگشت عقب استفاده ميشود. مثلا براي اينکه R&D تا سال بعد 15 در صد رشد داشته باشد چه ميزان بودجه نياز است؟

*

DSS  چيست ؟

–            سيستمي براي حمايت از تصميمهاي مديريت که در مورد تصميمهاي نيمه ساخت يافته به کار مي رود.  در تعريفهاي اوليه بر کامپيوتري و بلادرنگ و محاوره اي بودن سيستم تاکيد شده و ترجيحا توانايي خروجي گرافيکي نيز بايد داشته باشد.

–            مجموعه اي از رويه هايي که بر مبناي مدل هستند و داده ها را پردازش کرده و به مدير در تصميم گيري کمک مي کند.

–            سيستمي است که تواناييهاي توسعه يافته اي دارد . براي حمايت از تحليل داده ها و مدلسازي تصميم بکار مي رود . براي برنامه ريزيهاي آتي استفاده ميشود و در فاصله هاي نامنظم و برنامه ريزي نشده بکار مي رود.

–            سيستمي کامپيوتري که از سه جز که با هم در تعامل هستند تشکيل شده است: سيستم زبان(مکانيزم ارتباط با کاربر) ، سيستم دانش و سيستم پردازش مسئله(باعث ايجاد پيوند بين دو جز قبلي )

–            در نهايت :  DSS  يک  CBIS  محاوره اي انعطاف پذير و سازگار که براي حمايت از حل مسايل غير ساخت يافته مديريتي و به منظور بهبود تصميم گيري ايجاد شده است.  DSS  داده هاي را گرفته و رابط کاربر مناسبي ايجاد مي کندو مي تواند با انديشه و بصيرت تصميم گيرنده تلفيق شده و به حل مسئله کمک کند.  DSS  از مدلها استفاده و تمام مراحل تصميم گيري را حمايت مي کند. همچنين  DSS  جزيي به نام دانش نيز دارد.

*

مشخصات و قابليتهاي  DSS :

1-      در وضعيتهاي  نيمه ساخت يافته يا غير ساخت يافته براي حمايت از تصميم گيران ايجاد ميشود اين پشتيباني از طريق توام ساختن قضاوت بشري و اطلاعات کامپيوتري انجام ميشود.

2-      اين حمايت براي سطوح گوناگون مديريت(سطح بالا تا مديران صف) مهيا شده

3-      از گروهها نيز حمايت ميشود. مسايلي که ساخت يافتگي کمي دارند . چند فرد از سطوح مختلف سازمان و بخشهاي گوناگون  را در گير مي سازد

4-      براي حمايت از تصميمهاي وابسته و ترتيبي ايجاد شده است

5-      تمام مراحل آگاهي ، طراحي ، انتخاب و اجرا را پشتيباني ميکند

6-      سبکهاي مختلف تصميم گيري را حمايت ميکند

7-      بايد بتواند به مرور زمان با تغييرات تطبيق پيدا کند. DSS بايد به حدي انعطاف پذير باشد که کاربران بتوانند عناصر اصلي آن را حذف ، اضافه يا اجزاي اصلي را باهم ترکيب کنند.

8-      داراي رابط کاربر گرافيکي و قوي و راحت و محاوره اي شبيه زيان انگليسي که اثر بخشي آن را افزايش مي دهد

9-      بجاي بهبود کارايي(هزينه) تصميمها در تلاش براي بهبود بخشيدن اثر بخشي تصميم گيري ( دقت ، بجا بودن کيفيت) است

10-  تصميم گيرنده بر تمام گامهاي فرايند تصميم گيري کنترل کامل دارد و کاربر را حمايت مي کند نه اينکه جايگزين کاربر بشود

11-  کاربران نهايي بايد قادر به ساخت و اصلاح سيستمهاي ساده بوده و سيستمهاي بزرگنتر را نيز با کمک متخصصان IS  ايجاد نمايند

12-  معمولا از مدلها براي تجزيه تحليل وضعيت تصميم گيري استفاده مي کنند. مدلسازي باعث ميشود بتوان راهبردهاي مختلف را به شکلهاي مختلف آزمايش و اجرا کرد

13-  بايد دستيابي به منابع داده ، شکلها و انواع داده ها را از سيتمهاي اطلاعات جغرا فيايي تا شي گرا ، ميسر سازد

*

اجزاي  DSS :

1-      زير سيتم مديريت داده  که در آن بانک اطلاعاتي قرار دارد

2-      زير سييتم مديريت مدل . بسته نرم افزاري که در آن مدلهاي مالي ، آماري ، علم مديريت و ساير مدلهاي کمي موجود هستند. زبانهاي مدل سازي نيز براي تهيه و ايجاد مدلهاي سفارشي وجود دارند

3-      زير سيستممديريت دانش که براي افزايش آگاهي تصميم گيرنده فراهم آمده است

4-      زير سيستم رابط کاربر

*

دسته بنديهاي DSS :

دسته بنديهاي مختلفي براي  DSS  تعريف شده است از جمله آنها  Halsapple  و  Whinston  است که در سال 1996 بصورت شش قالب تعريف شده است :

1-                 DSS متن گرا ( Text Oriented ) : اطلاعات (داده و دانش) بصورت متن ذخيره شده اند و بايستي در دسترس کاربر باشد.

2-                 DSS پايگاه داده گرا : بجاي سازماندهي متن ، داده ها با ساخت يافتگي بالايي ، سازماندهي ميشوند(پايگاه داده رابطه اي يا شي گرا) .

3-                 DSS صفحه گسترده گرا : مانند اکسل و لوتوس . صفحه گسترده ، زبان مدلسازي است که به کاربر امکان مي دهد براي تجزيه و تحليل DSS مدلها را بنويسد. در اين نوع نه تنها دانش رويه اي وجود دارد ، بلکه به سيستم فرمان مي دهد دستورهاي داخلي صفحه گسترده را نيز اجرا کند. DSS صفحه گسترده حالت خاصي از DSS حل گراست

4-                 DSS حل گرا : مثل رويه مقدار سفارش اقتصادي براي محاسبه ميزان سفارش بهينه . الگوريتم يا رويه اي کامپيوتري وجود دارد که به منظور حل نوع خاصي از مسئله ، محاسبات ويژه اي انجام ميدهد.

5-                 DSS قانون گرا : در بخش دانش ، قواعد و قوانين و رويه اي استنباطي يک سيستم خبره قرار دارند. اين قوانين حالت کمي و کيفي دارند.

6-                 DSS ترکيبي : سيستمي پيوندي است که يک يا چند جزء ، از 5 ساختاري را که شرح داديم در خود جاي داده است.

*

DSS فردي و گروهي :

            بعضي از سيستمها براي حمايت از تصميم گيرنده فردي بکار مي روند، محققاني مانند کين(1980) نشان دادند که مدل DSS تنها براي تصميمهاي کوچک درست عمل مي کند . اما براي تصميمهاي بزرگ ، مديران بصورت فردي در گروه کار با هم ارتباط برقرار مي کنند و در نهايت بر سر يک تصميم به توافق مي رسند. اين امر که فرآيند پيچيده اي است و توسط کامپيوتر حمايت مي شود به نام DSS گروهي مشهور است. در DSS گروهي يک تصميم به وسيله گروهي  گرفته ميشود.

Advertisements

6 Responses to مديريت فن آوري اطلاعات

    • Marlee says:

      JUNi DU 36 bonjour.cette saison le real a horreur de perdre,cette une machine à gagner donc mème avec plus ou moins l’equipe b il devrait battre l’ajax.il va faloir que l’ol plc1,eta&#82n7;est ça le seul soucis donc attaquer,attaquer et attaquer encore et ne pas rater les occasions(svp mr gomis)et là tout est possible.

  1. ریماز says:

    سلام خسته نباشی مرسی از اطلاعاتی که در وبلاگ گذاشتی من یه سوال دارم که اگه هرچه سریعتر جواب بدین ممنون میشم چون نیاز دارم
    میشه یه مثال در سازمان بزنین که غیر ساخت یافته یاشه و بتونیم ساخت یافتش کنیم.نحوه ساخت یافتگیشم بگین
    لطفا جوابتون رو به ایمیلم بفرسیتین
    با تشکر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: